Read English ariticle

Terjime Khilghuqi: Tughluk A. Osman
02/13/2007

Windows Vista Microsoftning 5 yil iqide yengidin bazargha salghan OP sistimisi. Microsoftning reyisi yeni dunya boyqe eng bay kixi Bill Gates (51 yax) keler yili Microsoftning reyislige istipa berip ozining Fondisi uqun ixlimekqi bolivatidu. Tovendiki soal javaplar Times Jornilining Richard Stengel bilen Lev Grossman ikkisining Bill Gates bilen tehnologiyening kelgusi toghrisida bolghan sohbetining birkhisimi.

S: Vista ata-anilargha balilarnining komputer ixlitixini qeklex toghrisida nurghun kolaylikh yaritip berdi. Siz bir ata supitingiz bilen buni khandakh kharaysiz?

J: Men oghulumning komputer ixlitidighan vahtini qekleymen. U buningdin bek narazi boldi. U mendin: "Dada, putun hayatim muxundakh utemdu?" dep soridi. Undakhmu emestu, yexi qongrarakh bolghanda belkim uzi birer computerni setipala.

S: Bu yil Switzerlandiyening Davos xeheride eqilghan Dunya Ihtisad Yighinida sozliginingizede Telivizorning kelgusi toghrisida sozligenidingiz.

J: Kelguside TV internet arkhilikh tarkhitilidighan bolup ketidu. U qaghda TV kannalni izdep avare bolup yurmeysiz. Heverler berilvatkhan vakhitta, eger siz putbol musabikhi koruxni halisingiz, sizge putbol musabikhini korsitilidu. Eger birer xeherning havasini bilmekqi bolsingiz, heverlerde havarahi toghurlukh melumat berilidu.

S: Undakhta basma metbualarda khandakh ozguruxler yuz beridu?

J: Biz derslik kitaplarni ozgertix aldida turimiz. Derslik kitaplar uqun hejleydighan pullarni tablet esvaplarni setivelix uqun ixlitilse, balilar eghir kitaplarni koturup yuruxke mejburi bolmaydu. Ixlitixke asan, pikir almaxturuxkhimu asan tohtaydighan bolidu.

S: Yekhini kelguside tehnika sahaside yene khandakh ozguruxler peyda bolidu.

J: Microsoftning intayin ilghar tetkhikhat gruppi bar. Ular hazir robotic, avaz perkhilendurux ve paralel hisaplax tehnikilirini tetkhikh khilivatidu. Bularni emelge axurux insaniyetning neqqe esirdin tartip bolivatkhan quxi idi. Mesilen, komputergha sozlex yaki komputergha kixilerni tonalaydighan resim tartix esvapni bekitip khoyux khatarlikhlar. Digital eynek peyda bolidu, uningda siz kiyimlerni sinighanda, eynek kiyimning sizge yaraxkhan yaraxmighanlighi toghrisida meslihet berip: "Hoy, bugunki kiyimingiz sizge yaraxmidi." deydighan bolidu. Komputer ikranini hemme yerge orunlaxturghanning zor ehmiyiti bolidu.

S: Oz oyiningizge xu ikranlarni bekitip khoydingizghu deymen?

J: He'e, xundakh. Oyimge 4-5 yildin burunla qong ikranlar bekitilip bolghan. Qong ikranlarni oyimning hemme yerige isivettim. Biz bir yerge sayahetke qikhip khaytip kelgende, tartkhan resimler biz sirttin yinip kelgende oyde teyyar bolup turidu. 5 yildin keyin tughulghan balilarning hatiriliri nahayti asanla sahlinip khalidighan bolidu. Sandukh yaki yexiklerde sahlaxning hajiti khalmaydu.

S: Birakh nurghun kixiler tulukh ottura mekteptiki bezen hatirilirini untup ketixni halamdikin?

J: Ughu xundakh. U qaghda birer ixni bilmeske selivelix tes tohtaydighan bolidu.

S: Siz uzundin beri maaripkha kongul bolup kelivatisiz. Sizning koz kharixingizqe, tehnologiye ugunuxni tezlitix uqun paydisi boldimu?

J: Maarip toghurlukh soz aqkhanda kemterlik boluximiz lazim. Telivizor maaripni ozgertidu, video kasetler maaripni ozgergtidu,komputer arkhilikh ders otux maaripni ozgertidu digen gepler bolup keldi, birakh ta 10 yildin burun, yeni internetning keng dahirde tarkhilix vujutkha kelixtin burun, tehnologiye maaripkha hiqkhandakh qong tesir korsetkini yokh. Uginix digenlik belkim yengilikhkha bolghan arzuni peyda khilix digenla gep. Nime uqun birer yengilikhni uginisiz digenla gep. Tehnologiye melum rol oynaydu, birakh anqe qong rol emes.

S: Tehnologiye kembeghellerge yardem berix yollirini ozgertemdu?

J: Ozgurux peyda khilidu. Birakh tehnologiye aldi bilen khiyinqilikh ehvallarni quxunixi lazim. Komputer terekhilinivatkhan devletlerning maarip sistimisini ozgertelemdu? Nurghun devletlerde komputerlaxturux bir mesile emes, belki siniplarning yokhlighi, okhutkhuqilarning kamlighi ve eliktirning khislighi khatarlikhlar hel khilixkha zorur mesililerdur. Yengi tehnikini terekhilinivatkhan devletlerge mejburlax aljighan ademning khilidighan ixi.

S: Ozingizning kelgusi toghrisida sozlixeyli. Siz Microsofta oynaydighan rolingizni yiniklexturmekqi boluvatisiz.

J: 2008-yili 1-Iyuldin baxlap fond uqun tolukh ixlep, Microsoftta vakhitlikh ixleydighan bolimen. Bu manga nisbeten nahayti qong bir ozgurux. Netijisi khandakh bolidighanlikhini bilmidim.

S: Undakhta, bu sizning eng ahirkhi khetim Window systimni bazargha salghanlikhingiz bolidikende?

J: Xundakh, eng ahirkhi khetim bolidu. Birakh aldimizdiki 9 iqide keleqekte bazargha salidighan Windowning asasiy temiliri tallinilidu. Xuning uqu, men yene bir khetim rol oynaymen. Uni bazargha salghanda belkim meni teklip khilidu.

Article added by Tughluk on Thursday, February 15, 2007